1 krok: Koncepcja działalności gospodarczej
Pierwszym etapem w procesie rozpoczynania działalności gospodarczej jest stworzenie koncepcji tego, co przyszła firma będzie robić, z czego czerpać będzie przychody i dochody, jakie będą koszty jej działalności, kto będzie jej dostawcą, pracownikiem, odbiorcą-klientem. Najważniejszy jest sam pomysł na działalność gospodarczą, ale nie zaszkodzi opracować go w formie choćby ramowego planu biznesu. Trzeba sobie także w tym momencie uświadomić czy podejmowana przez nas działalność nie podlega pewnym ograniczeniom i czy musimy ubiegać się o konieczne zezwolenia lub koncesje.

2 krok: Rejestracja firmy - urząd lub sąd
Należy rozstrzygnąć w jakiej formie prawnej będzie prowadzona działalność. Od tego uzależnione jest, gdzie firma będzie rejestrowana. Istnieją następujące formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce:

• Przedsiębiorstwo osoby fizycznej - rejestracja następuje w urzędzie gminnym (miejskim) najczęściej w Wydziałach Działalności Gospodarczej, gdzie otrzymuje się odpowiedni formularz zgłoszeniowy.
• Spółka cywilna - wspólnicy muszą indywidualnie zarejestrować własne działalności gospodarcze, a umowa spółki powinna być poświadczona w urzędzie skarbowym w miejscu zamieszkania głównego (pierwszego) wspólnika.
• Spółki handlowe osobowe (spółki jawne, partnerskie, komandytowe i komandytowo-akcyjne) - rejestracja następuje w wydziałach Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).
• Spółki kapitałowe (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna - jedyne spółki posiadające osobowość prawną) - rejestracja następuje w wydziałach KRS
  

3 krok: Obowiązek statystyczny
Krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, REGON, został utworzony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439 z późn. zm.). Szczegółowe zasady prowadzenia i aktualizacji rejestru określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej (Dz. U. z 1999 r. Nr 69, poz. 763 z późn. zm.).

Rejestr REGON jest bieżąco aktualizowanym zbiorem informacji o podmiotach gospodarki narodowej prowadzonym w systemie informatycznym w postaci centralnej bazy danych oraz terenowych baz danych.

Wpisowi do rejestru REGON podlegają wszystkie :

• osoby prawne,
• jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej,
• osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (w tym prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne),
• jednostki lokalne wyżej wymienionych podmiotów.
  

W lokalnych Urzędach Statystycznych uzyskamy druki wniosku (RG-1) a po ich wypełnieniu i przedstawieniu w urzędzie - numer statystyczny REGON.
Wypełniając wniosek o nadanie numeru REGON należy wskazać działalność podstawową i drugorzędną wg polskiej (PKD) i europejskiej (EKD) klasyfikacji działalności gospodarczej.

4 krok: Urząd Skarbowy
W ciągu miesiąca od otrzymania zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej należy zgłosić się do właściwego urzędu skarbowego w celu:

• nadania numeru identyfikacji podatkowej (jeśli nie został nam wcześniej nadany),
• rejestracji na potrzeby podatku VAT,
• wyboru formy opodatkowania.

Podatek dochodowy - należy poinformować Urząd Skarbowy o wyborze formy opodatkowania. Istnieją następujące formy:

1. Zasady ogólne (prowadzenie księgi przychodów i rozchodów):
   
   
• metoda podatku progresywnego - wg skali podatkowej 19 - 30 - 40%,
• metoda podatku liniowego (19%).
  
  
2. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
   
   
3. Księgi rachunkowe (tzw. pełna księgowość)
   
   
4. Karta podatkowa (podatek płacony wg stałego miesięcznego ryczałtu):
   
   
• karty podatkowej,
• ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
• na zasadach ogólnych, na podstawie księgi przychodów i rozchodów bądź ksiąg rachunkowych.

Dodatek - Kasy rejestrujące Osoba rozpoczynająca działalność gospodarczą jest zwolniona z obowiązku posiadania kasy rejestrującej. Musi zacząć jej używać od dnia, kiedy jej obrót na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej przekroczy ok. 40 tys zł. Zakup kasy uprawnia do odliczenia połowy jej ceny (lecz nie więcej niż 2,5 tys. zł) od podatku VAT. Mówi o tym art. 29 ust. 2b ustawy o podatku od towarów i usług, natomiast szczegółowych przepisów dotyczących kas rejestrujących należy szukać w rozporządzeniu ministra finansów z dnia 28 marca 2006r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. Ust. Nr 51, poz. 375 z 2006r. z późn. zm. Aby można było odliczyć od podatku połowę wydatków na kasy, trzeba przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania złożyć w Urzędzie Skarbowym pisemne oświadczenie o liczbie kas i miejscu ich używania. W przeciwnym razie bezpowrotnie utraci się prawo do tego odliczenia.

5 krok: Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Osoby fizyczne, które na obszarze RP są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu, natomiast dobrowolnie - chorobowemu. Wynika to z ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. Ust. Nr 137 poz. 887 z późn. zm). Muszą one także opłacać składki na Fundusz Pracy. Osoby prowadzące działalność gospodarczą są zobowiązane samodzielnie i bezpośrednio dokonać zgłoszenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ciągu 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia (powstaje on od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności). Należy to zrobić na formularzu ZUS ZUA. W tym samym terminie trzeba też zgłosić do ubezpieczenia zatrudniane osoby (również ZUS ZUA), a także siebie samego jako płatnika składek - w stosunku do siebie samego i zatrudnionych osób (na formularzu ZUS ZFA). Opłacanie składek ZUS następuje: jeśli tylko za siebie, to do 10 dnia następnego miesiąca, a jeśli za siebie i za zatrudnionych, to do 15 dnia następnego miesiąca.

6 krok: Rachunek bankowy i pieczęć firmowa
Założenie firmowego rachunku bankowego jest dla niektórych przedsiębiorców obowiązkowe (np. bezgotówkowe płatności na ZUS, podatki płacone do Urzędu Skarbowego) a stanowi również znaczne ułatwienie w prowadzeniu działalności. Wykonanie pieczątki firmowej nie wynika z żadnych przepisów prawa, ma jednak walor praktyczny, ułatwiający załatwianie wszelkich formalności.

7 krok: Przepisy dotyczące ochrony środowiska, przepisy sanitarne i przeciwpożarowe, inspekcja pracy.
Zasady prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce reguluje ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z dn. 2 lipca 2004 roku - Dz. Ust. Nr 173 poz. 1807 z późn. zmianami.
Niektórych rodzajów działalności gospodarczej nie można uruchomić bez raportu w zakresie oddziaływania na środowisko. W każdym wypadku jednak przedsiębiorca musi przestrzegać ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Jeśli chodzi o przepisy sanitarne, przedsiębiorca ma obowiązek powiadomienia właściwego inspektoratu sanitarnego w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia działalności o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności oraz o przewidywanej liczbie pracowników. Przedstawia także do jednostki terenowej Sanepid pisemną informację o środkach i procedurach przyjętych dla spełnienia wymagań wynikających z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, dotyczących danej dziedziny działalności. Przedsiębiorca zgodnie z ustawą o ochronie przeciwpożarowej zobowiązany jest m.in. wyposażyć budynek firmy w sprzęt pożarniczy i ratowniczy oraz środki gaśnicze, zapewnić osobom przebywającym w obiekcie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji, ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru. Przedsiębiorca - pracodawca zatrudniający pracowników, obowiązany jest spełnić szereg obowiązków w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W ciągu 14 dni od rozpoczęcia działalności przesyła on na piśmie właściwemu inspektorowi pracy informację podobną do tej przesłanej do Sanepidu.

Czy to w przypadku budowy budynku lub jego adaptacji na potrzeby działalności gospodarczej, czy w przypadku wynajmowania pomieszczeń pod działalność, od przedsiębiorcy wymagać się będzie projektów spełniających wymagania przepisów z tych czterech dziedzin plus ewentualnie wymogi prawa budowlanego oraz warunki zagospodarowania i zabudowy terenu.

Koncesje
Niektóre rodzaje działalności gospodarczej wymagają uzyskania koncesji lub zezwolenia. Wynika to z zapisów ustawy o swobodzie działalności lub innych ustaw regulujących szczegółowo prowadzenie danej działalności gospodarczej.